top of page

'പൊസിഷണല്‍ വെര്‍ട്ടിഗോ' - ലക്ഷണങ്ങളും ചികിത്സയും

Mar 14, 2024

3 min read

ഡോ. അരുണ്‍ ഉമ്മന്‍

Vertigo Image

ചെവിക്കകത്തെ വെസ്റ്റിബുലാര്‍ സിസ്റ്റത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണമായ തകരാറാണ് ബെനിന്‍ പാരോക്സിസ്മല്‍ പൊസിഷണല്‍ വെര്‍ട്ടിഗോ (ബിപിപിവി). വെസ്റ്റിബുലാര്‍ സിസ്റ്റം ശരീരത്തിന്‍റെ ബാലന്‍സ് നിലനിര്‍ത്തുന്നതില്‍ നിര്‍ണ്ണായകമായ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. പൊസിഷനല്‍ വെര്‍ട്ടിഗോ, സാധാരണയായി അപകടകരമല്ലാത്തതും തീവ്രത കുറഞ്ഞതുമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ബിപിപിവി എന്ന അവസ്ഥയില്‍ ചെറിയ ചലനങ്ങളില്‍ ഒരു സംവേദനം പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുകയും തലകറക്കമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യു ന്നു. ഇത് സാധാരണയായി തലയുടെ ഒരു വശത്തു മാത്രമാണ് കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും ചില സന്ദര്‍ഭ ങ്ങളില്‍ ഇത് തലയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും സംഭവി ക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു.

ചെവിയുടെ അകത്തെ ഘടനയുടെ ഒരു സാധാരണ ഭാഗമായ കാല്‍സ്യം കാര്‍ബണേറ്റിന്‍റെ ചെറിയ പരലുകള്‍, യൂട്രിക്കിളിലെ ഓട്ടോലിത്തിക് മെംബ്രനില്‍ നിന്ന് വേര്‍പെടുത്തുകയും അര്‍ദ്ധവൃ ത്താകൃതിയിലുള്ള കനാലുകളിലൊന്നില്‍ ശേഖരി ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒട്ടോകോണിയയുടെ ഫല മായാണ് ബിപിപിവി സംഭവിക്കുന്നത്. തല നിശ്ച ലമാകുമ്പോള്‍, ഗുരുത്വാകര്‍ഷണം ഒട്ടോകോണി യയെ കൂട്ടിക്കെട്ടി സ്ഥിരതാമസമാക്കുന്നു. തല ചലി ക്കുമ്പോള്‍, ഒട്ടോകോണിയ ഷിഫ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന്‍റെ ഫലമായി ഇത് തലച്ചോറിലേക്ക് തെറ്റായ സിഗ്ന ലുകള്‍ അയയ്ക്കാന്‍ കുപ്പുലയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കു കയും തലകറക്കം ഉണ്ടാക്കുകയും നിസ്റ്റാഗ്മസ് (അനിയന്ത്രിതമായ നേത്രചലനങ്ങള്‍) ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.


Parts of Ear
Parts of Ear. Credit- MAYO Foundation

ലക്ഷണങ്ങള്‍

പ്രധാനമായും തലകറക്കം, അസന്തുലിതാ വസ്ഥ, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്, ഓക്കാനം. ഗുരുത്വാകര്‍ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തലയുടെ സ്ഥാനം മാറ്റുന്നതിലൂടെ ലക്ഷണങ്ങള്‍ പ്രകടമാകുന്നു. ക്ലാസിക് ബിപിപിവിയില്‍ പിന്‍ഭാ ഗത്തെ അര്‍ദ്ധവൃത്താകൃതിയിലുള്ള കനാലിന്‍റെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ, സാധാരണ പ്രശ്നമുള്ള തല ചലനങ്ങളില്‍ മുകളിലേക്ക് നോക്കുക, അല്ലെങ്കില്‍ ഉരുട്ടി കിടക്കയില്‍ നിന്ന് എഴുന്നേല്‍ക്കുക എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

ബിപിപിവി വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തേക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടേക്കാം അല്ലെങ്കില്‍ അത് ജീവിത കാലം മുഴുവന്‍ നീണ്ടുനില്‍ക്കാം, ദൈര്‍ഘ്യം, ആവൃത്തി, തീവ്രത എന്നിവയില്‍ വ്യത്യാസമുള്ള ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള പാറ്റേണില്‍ ലക്ഷണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാം. തലകറക്കം, അസന്തുലിതാവസ്ഥ എന്നിവ യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വീഴ്ചകളുടെ അപകടസാധ്യത വര്‍ദ്ധിക്കുന്നതിനാല്‍ ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജോലിക്കും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിനും വളരെയധികം വിഘാതം സൃഷ്ടിക്കും.

ഒരു സാധാരണ കേസ്

53 വയസ്സുള്ള ഒരു കമ്പ്യൂട്ടര്‍ പ്രൊഫഷണലിന് ആവര്‍ത്തിച്ചുള്ള വെര്‍ട്ടിഗോയുടെ പ്രശ്നമുണ്ട്. അത് പെട്ടെന്നു വന്ന് അവരെ ശരിക്കും നിസ്സഹായയാക്കുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ ഓക്കാനം വന്ന് വീഴുന്ന പ്രവണതയുണ്ട്.. വെര്‍ട്ടിഗോ രാവിലെയാണ് മിക്കപ്പോഴും പ്രകടമാകുന്നത്. നിരവധി ഡോക്ടര്‍മാരെ കണ്ടു, പല പരിശോധനകളും നടത്തി. എന്നാല്‍ എല്ലാം സാധാരണമാണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഡോക്ടര്‍മാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം പല വ്യായാമങ്ങളും പരീക്ഷിച്ചെങ്കിലും തൃപ്തികരമായ ഒരു ആശ്വാ സവും ഉണ്ടായില്ല.

രോഗകാരണം

50 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരില്‍ ബിപിപിവി യുടെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാരണം തലയ്ക്കേറ്റ പരിക്കാണ്, ഇത് ഒട്ടോകോണിയയെ സ്ഥാനം വ്യതിചലിക്കുന്നതിൻ്റെ ഫലമായിരിക്കാം. 50 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ളവരില്‍, ബിപിപിവി ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഇഡിയോപതിക് ആണ്, (കാരണങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ സംഭവിക്കുന്നു), എന്നാല്‍ ഇത് സാധാരണയായി ഓട്ടോലിത്തിക് മെംബ്രണിന്‍റെ സ്വാഭാവിക പ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശോഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മൈഗ്രെയ്ന്‍, സെര്‍വിക്കല്‍ സ്പോണ്ടിലൈറ്റിസ്, ഓട്ടോടോക്സിസിറ്റി എന്നിവയുമായും ബിപിപിവി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചെവിയെ ബാധിക്കുന്ന വൈറസുകളും (വെസ്റ്റിബുലാര്‍ ന്യൂറൈറ്റിസ് കാരണമാകുന്നവ) മെനിയേഴ്സ് രോഗവും അസാധാരണമായ കാരണങ്ങളാണ്. ഇടയ്ക്കിടെ ബിപിപിവി ശസ്ത്രക്രിയയെ തുടര്‍ന്നോ അല്ലെങ്കില്‍ ദീര്‍ഘനാളത്തെ നിഷ്ക്രിയത്വത്തിന് ശേഷമോ സംഭവിക്കുന്നു.

രോഗനിര്‍ണ്ണയം

മെഡിക്കല്‍ വിശദീകരണം, ശാരീരിക പരിശോധന, വെസ്റ്റിബുലാര്‍, ഓഡിറ്ററി (കേള്‍വി) പരിശോധനകളുടെ ഫലങ്ങള്‍, മറ്റ് രോഗനിര്‍ണ്ണയങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ലാബ് ടെസ്റ്റുകള്‍ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ബിപിപിവി രോഗനിര്‍ണ്ണയം നടത്തുന്നത്. വെസ്റ്റിബുലാര്‍ ടെസ്റ്റുകളില്‍ ഡിക്സ്-ഹാള്‍പൈക്ക് മാനുവറും സുപൈന്‍ റോള്‍ ടെസ്റ്റും ഉള്‍പ്പെടുന്നു. സ്ട്രോക്ക് അല്ലെങ്കില്‍ ബ്രെയിന്‍ ട്യൂമര്‍ പോലുള്ള മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാന്‍ മാഗ്നറ്റിക് റെസൊണന്‍സ് ഇമേജിംഗ് സ്കാന്‍ (എംആര്‍ഐ) പോലുള്ള റേഡിയോഗ്രാ ഫിക് ഇമേജിംഗ്, ഒരു പ്രത്യേക കാരണം കണ്ടെ ത്താന്‍ സഹായിക്കുന്ന ഓഡിറ്ററി ടെസ്റ്റുകള്‍ (മെനിയേഴ്സ് രോഗം അല്ലെങ്കില്‍ ലാബ്രന്തിറ്റിസ് പോലുള്ളവ).


a woman with Vertigo

ചികിത്സ

ബിപിപിവി യുടെ മിക്ക രൂപങ്ങള്‍ക്കും ശുപാര്‍ശ ചെയ്യപ്പെടുന്ന ചികിത്സ കണിക പുനഃസ്ഥാപിക്കല്‍ ആണ് (Epley manoeuvre) അത് സ്ഥാനഭ്രംശം സംഭവിച്ച ഒട്ടോകോണിയയെ ബാധിച്ച അര്‍ദ്ധ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കനാലില്‍ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് തിരികെ യൂട്രിക്കിളിലെ ശരിയായ സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റുന്നു. ഒരു ഹെല്‍ത്ത് കെയര്‍ പ്രൊവൈഡറുടെ ഓഫീസില്‍ ഏകദേശം 15 മിനിറ്റിനുള്ളില്‍ നടത്താനാകുന്ന പാറ്റേണ്‍ ചെയ്ത തലയുടെയും ചലനങ്ങളുടെയും ഒരു പ്രത്യേക ശ്രേണി ഈ രീതികളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ബിപിപിവി കേസുകള്‍ ചികിത്സിക്കു ന്നതില്‍ ഒരൊറ്റ കണിക പുനഃസ്ഥാപിക്കല്‍ നടപ ടിക്രമം 80% മുതല്‍ 90% വരെ ഫലപ്രദമാണ്. രോഗ ലക്ഷണങ്ങള്‍ തുടരുകയാണെങ്കില്‍, അധിക വ്യായാമം അല്ലെങ്കില്‍ സ്ഥാനം മാറ്റുന്നതിനുള്ള പ്രവൃത്തികള്‍ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.

കണിക പുനഃസ്ഥാപിക്കല്‍ നടപടിക്രമം (Epley manoeuvre) ഒരു കിടക്കയിലോ മേശയിലോ ഇരുന്നുകൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്നു. തല രോഗബാധയുള്ള ചെവിയുടെ ഭാഗത്തേക്ക് 45 ഡിഗ്രി തിരിക്കുക. കിടക്കയുടെയോ മേശയുടെയോ അരികില്‍ തല ചെറുതായി വച്ചുകൊണ്ട് തല ബാധിത ചെവിക്ക് നേരെ തിരിഞ്ഞ് വേഗത്തില്‍ കിടക്കുക. ഒരു മിനിറ്റ് കാത്തിരിക്കുക അല്ലെങ്കില്‍ രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കുക. തല ഉയര്‍ത്താതെ വേഗത്തില്‍ എതിര്‍ദിശയിലേക്ക് തിരിക്കുക, അങ്ങനെ രോഗബാധയില്ലാത്ത ചെവി സമാന്തരമാണെങ്കിലും മേശയുടെയോ കട്ടിലി ന്‍റെയോ അരികില്‍ അല്‍പ്പം മുകളിലായിരിക്കും. ഒരു മിനിറ്റ് കാത്തിരിക്കുക അല്ലെങ്കില്‍ രോഗലക്ഷ ണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കുക. വീണ്ടും വശത്തേക്ക് തിരിക്കുക. മുമ്പത്തെ ഘട്ട ത്തിന്‍റെ അതേ ദിശയില്‍ തല മറ്റൊരു 45 ഡിഗ്രി തിരിയുന്നത് തുടരുക, അങ്ങനെ മൂക്ക് ഇപ്പോള്‍ തറയിലേക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കും. ഒരു മിനിറ്റ് കാത്തിരിക്കുക. താടി തോളിലേക്ക് തിരുകിക്കൊണ്ട്, ശരീരം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ദിശയില്‍ ഇരിക്കുക.


Image of Epley maneuver- treatment-vertigo

ചികിത്സയ്ക്കു ശേഷമുള്ള പരിഗണനകള്‍

കണിക പുനഃസ്ഥാപിക്കല്‍ ഉപയോഗിച്ച് വിജയകരമായ ചികിത്സയ്ക്ക് ശേഷം, തല കറക്കം പലപ്പോഴും മൂന്ന് മാസം വരെ അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. രോഗികള്‍ രണ്ടോ അതിലധികമോ തലയിണകള്‍ ഉപയോഗിക്കുകയോ അല്ലെങ്കില്‍ ചികിത്സിക്കുന്ന ചെവിയുടെ വശത്ത് ഉയരത്തില്‍ വച്ചുറങ്ങുകയോ ചെയ്യുക. പെട്ടെന്ന് തല തിരിയുന്നത് ഒഴിവാക്കാന്‍ ഒരു ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തലായി സെര്‍വിക്കല്‍ കോളര്‍ ധരിക്കുക, മുകളിലേക്കും താഴേക്കും നോക്കുന്നതോ തല ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നതോ ആയ വ്യായാമങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കുക.


മറ്റ് ബിപിപിവി ചികിത്സാ ഓപ്ഷനുകള്‍

ഇവ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍, വീട്ടില്‍ ചെയ്യാവുന്ന വ്യായാമ തെറാപ്പി, ശസ്ത്ര ക്രിയ, മരുന്നുകള്‍, അല്ലെങ്കില്‍ രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ കാത്തിരിക്കുമ്പോള്‍ അവയെ നേരിടുക എന്നിവ മറ്റ് ചികിത്സാ ഓപ്ഷനുകളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. വെസ്റ്റിബുലാര്‍ റീഹാബിലിറ്റേഷന്‍ വ്യായാമങ്ങള്‍ ഒരു ഡോക്ടറില്‍ നിന്നോ ഫിസിക്കല്‍ തെറാപ്പിസ്റ്റില്‍ നിന്നോ പരിശീലനം നേടിയ ശേഷം, ഒരു രോഗിക്ക് വീട്ടിലിരുന്ന് ചെയ്യാന്‍ കഴിയും. ബ്രാന്‍ഡ്-ഡാറോഫ് വ്യായാമങ്ങളില്‍ മൂന്നാഴ്ച വരെ വെര്‍ട്ടിഗോ-ഇന്‍ഡ്യൂസിംഗ് ചലനങ്ങള്‍ ദിവസത്തില്‍ രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നത് ഉള്‍പ്പെടുന്നു.


ശസ്ത്രക്രിയ

രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നതില്‍ പുനഃസ്ഥാപിക്കല്‍ നടപടിക്രമങ്ങളും വെസ്റ്റിബുലാര്‍ പുനഃരധിവാസ വ്യായാമങ്ങളും ഫല പ്രദമല്ലെങ്കില്‍, ചിലപ്പോള്‍ ശസ്ത്രക്രിയ പരിഗ ണിക്കും. നിരവധി ശസ്ത്രക്രിയാ സമീപനങ്ങള്‍ സാധ്യമാണ്; എന്നിരുന്നാലും, പോസ്റ്റീരിയര്‍ ക നാല്‍ പ്ലഗ്ഗിംഗ് എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു നടപടിക്രമം, ഫെനെസ്ട്രേഷന്‍ എന്നും പിന്‍ഭാഗത്തെ കനാല്‍ അടയ്ക്കല്‍ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, മറ്റ് രീതിക ളേക്കാള്‍ അഭികാമ്യമാണ്. ലബിരിന്തക്ടമി ഉപയോ ഗിച്ച് ബാലന്‍സ് അവയവങ്ങള്‍ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു; വെസ്റ്റിബുലോ-കോക്ലിയര്‍ നാഡിയുടെ വെസ്റ്റിബുലാര്‍ ഭാഗം ഒരു വിഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് വേര്‍പെടുത്തുക, അങ്ങനെ ബാധിച്ച ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള എല്ലാ വെസ്റ്റിബുലാര്‍ സിഗ്ന ലുകളും അവസാനിപ്പിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കില്‍ ഒരൊറ്റ ന്യൂറക്ടമി ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വ്യക്തിഗത കനാലില്‍ നിന്ന് സിഗ്നലുകള്‍ കൈമാറുന്ന നാഡി വിച്ഛേദിക്കുക.


മരുന്ന്

മരുന്നുകള്‍ എപ്പോഴും പ്രയോജനകരമല്ല. മോഷന്‍ സിക്നെസ് മരുന്നുകള്‍ ചിലപ്പോള്‍ ബിപിപിവി യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഓക്കാനം നിയന്ത്രി ക്കാന്‍ സഹായകമാണ്, ചിലപ്പോള്‍ കണികകളുടെ സ്ഥാനം മാറ്റുന്ന സമയത്ത് തലകറക്കം നിയന്ത്രി ക്കാന്‍ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. വെസ്റ്റിബുലാര്‍ പ്രവര്‍ ത്തനത്തെ ദീര്‍ഘകാലത്തേക്ക് അടിച്ചമര്‍ത്തുന്ന മരുന്നുകള്‍ ഒരു വ്യക്തിക്ക് രോഗലക്ഷണങ്ങ ളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനോ ശാരീരികമായി നിലനില്‍ക്കുന്നതിനോ തടസ്സമാകും. മാത്രമല്ല മയക്കം പോലുള്ള പാര്‍ശ്വഫലങ്ങളും കാണുന്നു.

കാത്തിരുന്ന് കാണുക

ചിലപ്പോള്‍, ഒരു 'കാത്തിരിന്നു കാണുക' സമീപനം ബിപിപിവിയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു, കാരണം ഇത് ഇടയ്ക്കിടെ ഇടപെടാതെ പരിഹരിക്ക പ്പെടുുന്നു. ഈ കാത്തിരിപ്പ് ഘട്ടത്തില്‍ നേരിടാ നുള്ള തന്ത്രങ്ങള്‍, രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ കുറയ്ക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്നതിന് ദൈനംദിന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ പരിഷ്ക്കരിക്കുന്നത് ഉള്‍പ്പെടുന്നു. കിടക്കയില്‍ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ രണ്ടോ അതിലധികമോ തലയിണകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നത്, രോഗം ബാധിച്ച ഭാഗംവച്ച് ഉറങ്ങുന്നത് ഒഴിവാക്കുക, രാവിലെ കിടക്കയില്‍ നിന്ന് പതുക്കെ എഴുന്നേല്‍ക്കുക എന്നിവ ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടേക്കാം. ഉയര്‍ന്ന അലമാരയിലെ ഷെല്‍ഫിലേക്ക് നോക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക അല്ലെങ്കില്‍ തറയില്‍ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും എടു ക്കാന്‍ കുനിഞ്ഞ് നില്‍ക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. ദന്ത ഡോക്ടറുടെയോ ഹെയര്‍ഡ്രെസ്സറുടെയോ കസേരയിലിരിക്കുമ്പോഴോ, മയങ്ങി കിടക്കുമ്പോഴോ, സ്പോര്‍ട്സ് പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ പങ്കെടുക്കുമ്പോഴോ, ബിപിപിവി ഉള്ള രോഗികള്‍ ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുന്നു.

ഡോ. അരുണ്‍ ഉമ്മന്‍

സീനിയര്‍ കണ്‍സള്‍ട്ടന്‍റ് ന്യൂറോ സര്‍ജന്‍

ലേക്ഷോര്‍ ഹോസ്പിറ്റല്‍, കൊച്ചി

Mar 14, 2024

0

0

Related Posts

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Recent Posts

bottom of page