അസ്സീസിയിലെ മഴവില്ല്! ഫ്രാന്‍സിസിന്‍റെ അസ്സീസിയില്‍ ഇരുന്നാണ് ഈ കുറിപ്പ് എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. ദിവ്യതയുടെ ഒരു സ്പര്‍ശം ഇപ്പോഴും ഈ അന്തരീക്ഷത്തില്‍ തങ്ങിനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. മധ്യകാലത്ത് നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ട ബസിലിക്കയിലെ ഫ്രാന്‍സിസിന്‍റെ കബറിടത്തിനു മുന്നില്‍ ധ്യാനപൂര്‍വ്വം ഇരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു മഴവില്ല് മനസിലേക്ക് വിടരുന്നുണ്ട്. അതേ, ഫ്രാന്‍സിസ് വെറുമൊരു പേരല്ലാ, മഴവില്ലഴകുള്ള ഒരു പര്യായമാലയാണ്! ഏഴഴകാണതിന്. 1. ദൈവത്തിന്‍റെ ദിഗംബരന്‍! ജൈനമതത്തില്‍ ഉള്ള ഒരു പരികല്‍പനയാണ് "ദിഗംബരന്‍" എന

പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണത്തിന്റെ പേരിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ ജനജീവിതത്തെയും കൃഷിയെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നത് ശാസ്ത്രീയമായും സുതാര്യമായും പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സമയമാണിത് പശ്ചിമഘട്ടം ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പരിസ്ഥിതി മേഖലകളിലൊന്നാണ്. ജൈവവൈവിധ്യം, ജലസ്രോതസ്സുകൾ, കാലാവസ്ഥ, കൃഷി, വന്യജീവി ആവാസവ്യവസ്ഥ എന്നിവയുടെ നിലനിൽപ്പിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന് നിർണായക സ്ഥാനമുണ്ട്. അതേസമയം, പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ തലമുറകളായി ജീവിക്കുകയും കൃഷി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവും അവഗണിക്ക

പ്രസാദത്തിലേക്ക് 14 പടവുകള്‍ വിഷാദരോഗ ( depression‑) ത്തിനും അതിന്‍റെ അതിതീവ്ര നിലയായ വിരുദ്ധധ്രുവ മാനസിക വ്യതിയാന ( bipolar disorder‑) ത്തിനും മരുന്നില്ലാ ചികില്‍സയായി ഡോ ലിസ് മില്ലര്‍ സ്വാനുഭവത്തില്‍ നിന്ന് ആവിഷ്കരിച്ച മനോനില ചിത്രണം (mood mapping‑) പൂര്‍ത്തിയായ ശേഷം നാം അനുബന്ധമായി മനോനില( mood) യെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച ചെയ്തു വരികയാണ് . മനോനില അഥവാ 'മൂഡ്' വ്യക്തിത്വവുമായി എങ്ങിനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഈ ലക്കത്തില്‍ വിശദീകരിക്കുന്നത്. നാല് തരം അടിസ്ഥാന വ്യക്തിത്വങ്ങളു

വെറും ഇരുപതുവര്‍ഷം! അത്രയുമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ അസ്സീസിയിലെ സഹോദരന്‍ ഫ്രാന്‍സിസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ദൈവഹൃദയത്തോട് ശിരസ്സ് ചേര്‍ത്തുള്ള ജീവിതം! അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ മാനസാന്തര ജീവിതത്തിന്‍റെ പതിനെട്ടാം വര്‍ഷത്തില്‍, സമൂഹത്തിന്‍റെ നേതൃത്വം അപ്പോള്‍ കൈയ്യാളിയിരുന്ന സഹോദരന്‍ ഏലിയാസിന് ക്രിസ്തുവില്‍നിന്ന് ഒരു ദര്‍ശനവെളിപാട് ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇരുപതുവര്‍ഷം. അത്രയേ ഫ്രാന്‍സിസ് ജീവിച്ചിരിക്കൂ. ഇരുപതാം വര്‍ഷം എല്ലാ ജഡവും പോകുന്ന വഴിയേ അവനും പോകണം. ഫ്രാന്‍സിസിനും അനുചരര്‍ക്കുമായി ഓര്‍ളാണ്ടോ പ്

'ഇങ്ങേര് എന്നെ ഒന്നു സഹായിക്കാമോ?' 'കാര്യമെന്താണെന്നു പറഞ്ഞില്ലല്ലോ.' കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു വല്യച്ചന്‍റെ അപേക്ഷയായിരുന്നു. എന്നെക്കാളും പ്രായക്കൂടുതലുള്ള ആളായിരുന്നു. ഒറ്റയ്ക്കു യാത്രചെയ്യാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തെയുംകൊണ്ട് കുറെ ഉള്‍നാട്ടില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ഒരു ബന്ധുവിന്‍റെ വീട്ടില്‍ ഒരാവശ്യത്തിനായി പോകണം. പക്ഷേ, ഇദ്ദേഹം കാറില്‍ കയറില്ല. ബസ്സിലെ യാത്രചെയ്യൂ. പോകേണ്ട സ്ഥലത്തേക്ക് ബസ്സുകള്‍ കുറവാണുതാനും. ഏതായാലും കൂടെ ചെല്ലാമെന്നു സമ്മതിച്ചു. യാത്രയ്ക്ക്

ഫ്രാന്‍സിസ് ദൈവത്തിലേക്കുള്ള കുറുക്കുവഴി തേടിയ ലളിതമാനസനായ ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു. ദൈവത്തെ തിരയുന്നവര്‍ക്കും തേടുന്നവര്‍ക്കും കൈപ്പുസ്തകമായിത്തീര്‍ന്ന മനുഷ്യന്‍. തന്‍റെ കാലത്ത് ക്രിസ്തുവിന്‍റെ പരിമളമായി മാറിയവന്‍. ക്രിസ്തുവിന്‍റെ മണമുള്ള ആ കുറിയ മനുഷ്യനെ ഒടുവില്‍ ദൈവം ക്രൂശിതനായ ക്രിസ്തുവിന്‍റെ സ്നേഹമുദ്രകളാല്‍ മുദ്രയിട്ടു. നിസ്സാരമായ ഇടങ്ങളിലും നിസ്സാരരായ മനുഷ്യരിലും സ്വയം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന, ലോകത്തിന്‍റെ കണക്കില്‍ തീരെ നിസ്സാരനായി ഈ ഭൂമിയിലൂടെ കടന്നുപോയ ക്രിസ്തുവിനെ ഫ്രാന്‍സ

തുള്ളിക്കൊരുകുടം പെയ്യുന്ന മഴയില്‍ നനഞ്ഞുകുതിര്‍ന്ന കമുകുമരങ്ങള്‍, ശക്തമായി വീശിയടിക്കുന്ന കാറ്റില്‍ ഓലക്കൈകള്‍ നീട്ടി പരസ്പരം പുണരുന്നതും നോക്കി വരാന്തയിലിരുന്നു കൊണ്ട് അയാള്‍ വീണ്ടും വീണ്ടും കൂട്ടിയും കിഴിച്ചും കണക്കുകൂട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. കുറെ നേരത്തെ കണക്കുകൂട്ടലുകള്‍ക്കു ശേഷം, ആനിപ്പാറ- പരുന്തുംവേലി റോഡ് ഗുണം ചീവക്കാട് -മയിലുമല റോഡ് സമം സോജന്‍റെ ഇരുപതു സെന്‍റ് പറമ്പ്, ജോണിയുടെ അരയേക്കര്‍ പറമ്പ്, റഷീദിന്‍റെ മൂന്നേക്കര്‍ പറമ്പ്, മാത്തുച്ചേട്ടന്‍റെ പത്തേക്കര്‍ പറമ്പ് എ

Learn to obey. Only he who obeys a rhythm superior to his own is free. - Nikos Kazantzakis പാതിമയക്കത്തില്‍ ഫ്രാന്‍സീസ് ദൈവത്തെ കിനാവ് കണ്ടു. യുദ്ധഭൂമിയിലേക്കുള്ള യാത്രയില്‍ സ്പൊളേറ്റോ അടിവാരത്തില്‍ വെച്ചാണ്. ആരെയാണ് നീ സേവിക്കുന്നത്. യജമാനനേയോ ദാസനെയോ? ഉത്തരം ആവശ്യമില്ലാത്ത വിധത്തില്‍ അത്രയും തെളിച്ചമുള്ള ചോദ്യമാണ്. ആദ്യം ചെയ്തത് കുതിരയെ വിറ്റു കളയുകയാണ്. പണം പൊടിഞ്ഞു തുടങ്ങിയ ഒരു ചാപ്പലിന്‍റെ ജാലകപ്പടിയില്‍ വെച്ചു. ശിഷ്ടകാലം പാദരക്ഷകളില്ലാത്ത സഞ്ചാരമാരംഭിച്ചു. barefooted എ

ഒരു കുട്ടി ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ ലോകം മുഴുവന്‍ അവനാണ്. അതുവരെ എന്‍റെ കുഞ്ഞായി, എന്‍റെ എല്ലാ പരിചരണങ്ങളും പറ്റി വളര്‍ന്ന അവന്‍ ഒരൊറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് ഒരു 'വലിയ ചേട്ടനായി' മാറുകയായിരുന്നു. ആ മാറ്റം പെട്ടെന്നുള്ളതായിരുന്നു, എങ്കിലും അതില്‍ നിറഞ്ഞത് വലിയൊരു സ്നേഹവും കരുതലുമായിരുന്നു. ജിവിതത്തില്‍ അവനൊരു കൂട്ട് വേണം എന്ന ആഗ്രഹം പണ്ടേ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നു. സ്കൂളില്‍ പോകുന്നതിന് മുന്‍പുള്ള കാലത്ത്, കൂട്ടുകാരെ കളിക്കാന്‍ കിട്ടാതെ അവന്‍ അനുഭവിച്ച സങ്കടങ്ങള്‍ ഓര്‍ത്താല്‍

"വെയിലാറിയപ്പോള്‍ ദൈവം തോട്ടത്തില്‍ കൂടി നടക്കുന്ന ഒച്ച അവര്‍ കേട്ടു." 'ഖോല്‍' എന്ന എബ്രായ പദമാണ് ഒച്ച എന്ന വാക്കായി വിവര്‍ത്തനം ചെയ്തത്. ആഹതവും (കര്‍ണാടക സംഗീതത്തിലും മറ്റും സ്വരങ്ങളുടെ പ്രയോഗത്തില്‍ വരുന്ന ഒരുതരം ഗമകം- ആഹതം) അനാഹതവുമായ എല്ലാ ശബ്ദത്തെയും ഈ ഒറ്റവാക്ക് കൊണ്ടാണ് തിരുവചനം വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഒച്ചയും ശബ്ദവും എല്ലാം ഒരര്‍ത്ഥമാണെങ്കിലും ഇവിടെ അല്പം മാറി ചിന്തിച്ചേക്കാം എന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. എത്രയോ കാലമായി ആദവും ഹവ്വയും കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ശബ്ദമാണത്. കാതിന്

വിശുദ്ധഗ്രന്ഥത്തിലെ ശക്തവും സ്നേഹസമ്പന്നയുമായ ഒരു സ്ത്രീ കഥാപാത്രം. നാല് അധ്യായങ്ങൾ മാത്രമുള്ള പുസ്തകത്തിലെ വരികൾക്കിടയിലൂടെ ആഴത്തിൽ ഇറങ്ങിയാൽ കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ മനോഹാരിതയും ദൃഢതയും ഇത്രമേൽ വിവരിച്ച വേറൊരു പുസ്തകം വിശുദ്ധഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്ന് സംശയം തോന്നും. ചെപ്പിലൊതുക്കിയ ഒരു കമനീയ കലാസൃഷ്ടി എന്നാണ് വിശേഷണം. പരസ്പര പൂരകങ്ങളായ രണ്ടു സ്ത്രീ രത്നങ്ങൾ. ദുരന്തം തകർത്തെറിഞ്ഞ ഒരു ജീവിതകഥയാണ് നവോമിക്കെങ്കിൽ,അവർക്കൊപ്പം വിധവയെങ്കിലും ഉറച്ചനിലപാടും അചഞ്ചലമായ സ്നേഹവും പ്രകടമാക്കിയ റ

ഒരു പൊടിമീൻപോലും വലയിൽ കുടുങ്ങാതെപോയ ആ രാത്രി ഒരു ആകസ്‌മികതയായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ? ആ പ്രഭാതത്തിൽ ആ തടാകക്കരയിൽ അയാൾ അവിടെത്തന്നെ വന്നതും ഒരു ആകസ്മികത യായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ? രാവിലെത്തന്നെ അത്രയും ജനം അവിടെ വന്നുചേർന്നതും ഒരു യാദൃച്ഛികതയായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ? രണ്ടു തോണികൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഭഗ്നാശരായ മീൻപിടുത്തക്കാർ രണ്ടിലും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവൻ ശിമയോൻ്റെ തോണിയിലേക്ക് കയറിയതും യാദൃച്‌ഛികതയായിരുന്നോ? ഒന്നും അല്ല കേട്ടോ. വൃഥാധ്വാനത്തിൻ്റെ ഈ

മഴയെക്കുറിച്ചുള്ള കാല്പനികവികാരങ്ങള്‍ മാഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വെയിലിനെക്കുറിച്ചുള്ള മൃദുലചിന്തകള്‍ അസ്തമിക്കുന്നു. മഴയെയും വെയിലിനെയും ഭയപ്പെടുന്ന തരത്തില്‍ കാര്യങ്ങള്‍ മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മഴയുടെയും വെയിലിന്‍റെയും സ്വാഭാവികരീതികള്‍, സ്വഭാവം തന്നെ മാറിപ്പോയിരിക്കുന്നു. വലിയ പ്രളയവും വരള്‍ച്ചയുമെല്ലാം പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്നവിധത്തില്‍ കാലാവസ്ഥയും പ്രകൃതിയും മാറിയിരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം ജീവലോകത്തെ (മനുഷ്യലോകത്തെ മാത്രമല്ല) എങ്ങനെയെല്ലാം ബാധിക്കുന്നുവെന്ന ചിന്ത അത്യന്തം പ്ര

അന്ന് പലരും എന്നോടു ചോദിക്കും: കര്‍ത്താവേ, കര്‍ത്താവേ, ഞങ്ങള്‍ നിന്‍റെ നാമത്തില്‍ പ്രവചിക്കുകയും നിന്‍റെ നാമത്തില്‍ പിശാചുക്കളെ പുറത്താക്കുകയും നിന്‍റെ നാമത്തില്‍ നിരവധി അദ്ഭുതങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തില്ലേ? മത്തായി 7 : 22 സ്വന്തം ശുശ്രൂഷയുടെ നേട്ടങ്ങൾ എണ്ണിപ്പറയുന്നവരുടെ മുമ്പിൽ, ‘നിങ്ങളെ ഞാൻ ഒരിക്കലും അറിഞ്ഞിട്ടില്ല’ എന്ന യേശുവിന്റെ മറുപടി മുഴങ്ങുമ്പോൾ, മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ ആത്മപ്രശംസകളും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു. സ്വന്തം കഴിവുകളും നേട്ടങ്ങളും ലോകത്തിനു മുന്നിൽ

വിവാദ പശ്ചാത്തലം: ഏതാനും ആഴ്ചകളായി ഡല്‍ഹിയിലെ ഭരണാധികാരികള്‍ പുതിയ വിവാദത്തിനു തിരികൊളുത്തി വളരെ പ്രസക്തമായ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ചകളില്‍ നിന്ന് ജനശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിടാനുള്ള തിരക്കിലാണ്. ഒരു ദശകത്തിലേറെയായി ഇന്ത്യ ഭരിക്കുന്ന ബി.ജെ.പി.യുടെ അഴിമതിയും ചൂഷണവും സ്വജനപക്ഷപാതവും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് പാര്‍ട്ടി ഭേദമന്യേ പ്രാദേശിക താല്പര്യങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം യുവജനത തെരുവിലിറങ്ങി സമരം ചെയ്തപ്പോള്‍ എങ്ങനെയും ഭരണത്തില്‍ തുടരാന്‍ ധാര്‍മ്മികതയില്ലാത്ത ചാണക്യബുദ്ധി ഉപദേശിക്ക

ഞങ്ങളോടൊപ്പം കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് ഒരു സഹോദരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. "നിങ്ങൾ മാനസാന്തരപ്പെട്ട് ഒരു ശിശുവിൻ്റെ ഹൃദയം സ്വന്തമാക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയില്ല" എന്ന രീതിയിലാണ് മത്തായി 18:3 ൻ്റെ ഇംഗ്ലീഷിലുളള പരിഭാഷ വരുന്നത്. എത്ര ശ്രമിച്ചാലും അദ്ദേഹത്തിന് ഈ വചനം മനസ്സിലാക്കിയെടുക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. ഈ വചനം കേൾക്കുമ്പോഴേക്കും 'ഒരു കുട്ടിയുടെ നെഞ്ച് തുരന്ന് ഹൃദയം എടുക്കുക' എന്ന രീതിയിലുള്ള അർത്ഥം മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മനസ്സിലേക്ക് വരുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഞാൻ മനസ്സ

"ഇടുങ്ങിയ വാതിലിലൂടെ പ്രവേശിക്കുവിൻ; വിനാശത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന വാതിൽ വിശാലവും വഴി വീതിയുള്ളതുമാകുന്നു; അതിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നവർ അനേകരാകുന്നു. ജീവനിലേക്കു നയിക്കുന്ന വാതിൽ ഇടുങ്ങിയതും വഴി ഞെരുക്കമുള്ളതുമാകുന്നു; അതു കണ്ടെത്തുന്നവരോ ചുരുക്കം."
– മത്തായി 7:13–14 മനുഷ്യജീവിതം ഒരു യാത്രയാണ്. ഓരോ ദിവസവും നാം ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഒരു യാത്രയുടെ വിജയത്തെ നിർണയിക്കുന്നത് യാത്രയുടെ ദൈർഘ്യമല്ല, തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വഴിയാണ്. ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചേ

അടിമത്തത്തിന് മനുഷ്യരാശിയോളം തന്നെ പഴക്കമുണ്ട്. ശക്തിയുള്ളവര്‍ ശക്തികുറഞ്ഞവരെ, അല്ലെങ്കില്‍ ബൗദ്ധികമായി അല്പം പിന്നോക്കം നില്‍ക്കുന്നവരെ അടിമകളാക്കി വെയ്ക്കുക; അവരെ കൊണ്ട് തങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടതെല്ലാം - യുദ്ധമുള്‍പ്പെടെ ചെയ്യിക്കുക; ഇതൊക്കെ ഏതാണ്ടെല്ലാകാലത്തും, ഒട്ടുമിക്കവാറും ജനപദങ്ങളും കൂടിയതോ കുറഞ്ഞതോ ആയ അളവില്‍ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തെ ആദ്യ നാഗരികത രൂപപ്പെട്ട മോസോപ്പൊട്ടേമിയയില്‍ ( ഇന്നത്തെ ഇറാക്ക് ), നിലനിന്നിരുന്ന അടിമത്ത സമ്പ്രദായത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ തെളിവുകള്‍- കളി

നാട്ടിലും വിദേശത്തുമായി ദീര്‍ഘനാളായി സേവനംചെയ്തശേഷം റിട്ടയര്‍ചെയ്ത് ഒറ്റയ്ക്കു താമസിക്കുന്ന ഒരച്ചന്‍ ഒരുദിവസം ഫോണ്‍വിളിച്ചു. ഒരു ധ്യാനത്തിനുവന്നപ്പോള്‍ പരിചയപ്പെടാന്‍ ഇടയായ അദ്ദേഹം ഒത്തിരിപ്പേരെ സാമ്പത്തികമായി സഹായിച്ചിരുന്നത് അറിയാമായിരുന്നതുകൊണ്ട് ഞാനും ചില കേസുകള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെയടുത്ത് റെക്കമന്‍റുചെയ്തു. അവരെയൊക്കെ അദ്ദേഹം രക്ഷപെടുത്തുകയുംചെയ്തു. അദ്ദേഹമായിരുന്നു വിളിച്ചത്. "നമ്മുടെ പല അനുഷ്ഠാനങ്ങളോടും അച്ചനുള്ള നിലപാട് എനിക്കറിയാവുന്നതുകൊണ്ട് ഞാനീ പറയാന്‍പോകുന്നതു കേള്

വിഷാദരോഗ (depression) ത്തിനും അതിന്‍റെ അതിതീവ്രനിലയായ വിരുദ്ധ ധ്രുവ മാനസികവ്യതിയാന ( bipolar disorder ) ത്തിനും മരുന്നില്ലാ ചികില്‍സയായി സ്വാനുഭവത്തില്‍ നിന്ന് ഡോ ലിസ് മില്ലര്‍ ആവിഷ്കരിച്ച പതിനാലു ദിനം കൊണ്ടു പൂര്‍ത്തിയാകുന്ന മനോനില ചിത്രണം ( mood mapping ) നാം പരിശീലിച്ചു കഴിഞ്ഞു. തുടര്‍ന്ന് അനുബന്ധമായി' മൂഡ് ' അഥവാ മനോനിലയെക്കുറിച്ച് നാം ഇവിടെ ചര്‍ച്ച ചെയ്യുകയാണ് നമ്മുടെ പെരുമാറ്റ രീതി നിശ്ചയിക്കുന്നത് നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വമാണെന്നും നാല് തരം അടിസ്ഥാന വ്യക്തിത്വങ്ങളുണ്ടെന്നും ന