യഥാർത്ഥത്തിൽ മരണമടഞ്ഞ മനുഷ്യരാരും തിരിച്ചുവന്നിട്ടില്ല. മരണ ശേഷം എന്തു സംഭവിക്കുന്നുവെന്നതിനെപ്പറ്റി വസ്‌തുനിഷ്ഠമായ ഒരു റിപ്പോർട്ട് ലോകത്തിൽ ആർക്കും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ട്‌ മരണാനന്തരത്തെപറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ ഒരു പഠനമോ നിരീക്ഷണമോ സാധ്യവുമല്ല. എങ്കിലും രോഗം മൂർച്ഛിച്ചു അത്യാസന്നനിലയിലെത്തി മരണത്തെ മുഖാഭിമുഖം കണ്ടുകഴിഞ്ഞു തിരിച്ചു വരുന്നതും, മരിച്ചു കഴിഞ്ഞെന്നു ഡോക്ടർമാർ വിധിയെഴുതിയ ശേഷം (clinical death) ശരീരകോശങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമാകുകയും ജീവിക്കുകയും ചെയ്തവരുമാ യ പലരുടെയും അന