top of page

ആദിയില്‍ വചനമുണ്ടായി

7 days ago

4 min read

സാജന്‍ പാപ്പച്ച�ന്‍
A family watches a superhero in red on TV. They sit on a floral sofa, sipping tea with snacks on a lace-covered table, in a cozy room.

Key Takeaways:

The Article discusses language shaping culture, Sapir-Whorf hypothesis, and political rhetoric.

1. ആദിയില്‍ വചനമുണ്ടായി

മനുഷ്യന്‍ കൂട്ടമായി ജീവിച്ചു തുടങ്ങിയടത്തു ആദ്യമായി രൂപപ്പെട്ടത് എന്തായിരിക്കും? നിയമങ്ങളോ, രീതികളോ അതോ ഭാഷയോ? നിയമങ്ങള്‍ എഴുതപ്പെടുന്നതിനോ, വ്യവസ്ഥകള്‍ നിലവില്‍ വരുന്നതിനോ, സ്ഥാപനങ്ങള്‍ പണിയപ്പെടുന്നതിനോ മുന്‍പ് തന്നെ ഒരു സംസ്കാരം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ട് അത് സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെയും തമാശകളിലൂടെയും തര്‍ക്കങ്ങളിലൂടെയുമാണ്. നാം പലപ്പോളും തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു പോലെ ഭാഷ സമൂഹത്തിന്‍റെ കണ്ണാടിയല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തെ വാര്‍ത്തെടുക്കുന്ന അച്ചാണ്.


'എന്‍റെ ഭാഷയുടെ അതിരുകളാണ് എന്‍റെ ലോകത്തിന്‍റെ അതിരുകള്‍' എന്ന് പ്രശസ്ത തത്ത്വചിന്തകന്‍ ലുഡ്വിഗ് വിറ്റ്ജന്‍സ്റ്റൈന്‍റെ നിരീക്ഷണം വ്യക്തിയുടെ കാര്യത്തില്‍ മാത്രമല്ല സമൂഹത്തിന്‍റെ കാര്യത്തിലും പ്രസക്തമാണ്. നമ്മള്‍ പങ്കിടുന്ന ഭാഷയുടെ പരിമിതികള്‍ നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തിന്‍റെ പരിമിതികളായി മാറുന്നു.


ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിലെ 'സാപിര്‍-വോര്‍ഫ് സിദ്ധാന്തം' (Sapir-Whorf Hypothesis) സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഭാഷയുടെ ഘടനയാണ് മനുഷ്യന്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് എന്നാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് യുവജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ പരസ്പരം പറയുന്ന ഒരു കാര്യമെടുക്കാം - 'നീ ഒരു തോല്‍വിയാടാ' 'ഇത്തവണ കൂടി നീ തോറ്റല്ലോ' എന്ന് പറയുന്നതും 'നീ ഒരു തോല്‍വിയാ' എന്ന് പറയുന്നതും, കേള്‍ക്കുന്നയാളില്‍ ക്രമേണ സൃഷ്ടിക്കുന്ന self image ഒന്നു തന്നെ അല്ലല്ലോ. എതിര്‍പക്ഷത്തു നില്‍ക്കുന്നയാള്‍ 'എതിരാളി' (opponent )‑ ആകുന്നതും 'ശത്രു' (enemy)‑ ആകുന്നതും രണ്ടും രണ്ടല്ലേ. വാക്കുകള്‍ മാറുമ്പോള്‍ പ്രകടനരീതി മാത്രമല്ല മാറുന്നത്, മറിച്ച് ലോകത്തോടുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാട് കൂടിയാണ്.


ചരിത്രത്തിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കു. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവകാലത്ത് വ്യക്തികളെ 'പ്രജകള്‍' (Subjects) എന്ന് വിളിക്കുന്നതിന് പകരം 'പൗരന്മാര്‍' (Citizens)എന്ന് വിളിച്ചു തുടങ്ങിയത് കേവലം ഒരു വാക്കുമാറ്റമായിരുന്നില്ല. ഒരു 'പ്രജ' അനുസരിക്കാന്‍ ബാധ്യസ്ഥനാണ്, എന്നാല്‍ ഒരു 'പൗരന്‍' ഭരണത്തില്‍ പങ്കാളിയാണ്. ആ വാക്ക് പുതിയൊരു സ്വത്വം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങു കുഞ്ഞു കേരളത്തില്‍ ഒരു ജനപ്രതിനിധി താന്‍ അഭിനയിച്ച ഹീറോ വേഷങ്ങളുടെ ഹാങ്ങോവറില്‍ തന്നെ ജയിപ്പിച്ചു വിട്ടവരെ 'പ്രജ' എന്ന് അഭിസംബോധന ചെയ്യുമ്പോള്‍ നമുക്ക് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാകുന്നത്, ഉണ്ടാകേണ്ടത് അതുകൊണ്ടാണ്.


നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ തമാശ പ്രയോഗങ്ങളും ഇത്തരത്തില്‍ സമൂഹത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, 'ആണത്തം അങ്ങനെയൊക്കെയാണ്' (Boys will be boys) എന്ന ലളിതമായ പ്രയോഗം തലമുറകളായി പുരുഷന്മാരിലെ അക്രമവാസനയെയും ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മയെയും ന്യായീകരിച്ചു പോന്നു. നിരുപദ്രവമെന്നു തോന്നുന്ന ഒരു പരസ്യ വാചകം പുരുഷാധിപത്യ പ്രവണതക്ക്, പെരുമാറ്റത്തിന് സാമൂഹിക അംഗീകാരം നല്‍കുകയായിരുന്നു ചെയ്തത്.


2. വചനം സംസ്കാരമായി അവതരിച്ചു

സംസ്കാരം പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ഒന്നല്ല. അത് ആവര്‍ത്തിക്കപ്പെടുന്ന വാചകങ്ങളിലൂടെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ആവര്‍ത്തിക്കപ്പെടുന്ന തമാശകള്‍ വിശ്വാസങ്ങളായി മാറുന്നു, നിസ്സാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അധിക്ഷേപങ്ങള്‍ നോര്‍മലാകുന്നു. 'ചെറ്റത്തരം' എന്നൊരു വാക്കു ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരന്‍ ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ എല്ലാരും പറയുന്നതല്ലേ, സാധാരണമല്ല എന്നൊക്കെ ന്യായീകരിക്കുന്നതില്‍ ഈ പ്രവണത ഈയിടെ നമ്മള്‍ കണ്ടില്ലേ?


മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ആല്‍ബര്‍ട്ട് ബന്ദുര നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന അല്ലെങ്കില്‍ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് മനുഷ്യന്‍ അനുകരിക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളോ സോഷ്യല്‍ മീഡിയ ഇന്‍ഫ്ലുവന്‍സര്‍മാരോ അധിക്ഷേപകരമായ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അവര്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്ന കൈയടികളും 'ലൈക്കുകളും' അത് മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പടരാന്‍ കാരണമാകുന്നു. ഷോക്ക് വാല്യൂ ഉള്ള, അക്രമണോത്സുകമായ ഭാഷയ്ക്ക് ഡിജിറ്റല്‍ ലോകത്ത് റീച്ച് കൂടുതലാണ്. ഇത് കണ്ടുവളരുന്ന പുതിയ തലമുറ അധിക്ഷേപങ്ങളെ ഒരു 'പുതിയ നോര്‍മല്‍' ആയി സ്വീകരിക്കുന്നു.


3. വാക്ക് - ഡിജിറ്റല്‍ യുഗത്തിലെ ബാബേല്‍ ഗോപുരം

മാധ്യമ ചിന്തകനായ നീല്‍ പോസ്റ്റ്മാന്‍ തന്‍റെ അമ്യൂസിംഗ് അവര്‍സെല്‍വ്സ് ടു ഡെത്ത് (Amusing Ourselves to Death) എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയത് പോലെ, ഗൗരവമേറിയ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് പകരം ദൃശ്യാധിഷ്ഠിതമായ വിനോദങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍ഗണന നല്‍കുമ്പോള്‍ പൊതുസംവാദം തകരുന്നു. വാര്‍ത്താ അവതരണങ്ങള്‍ (news presentation ) വാര്‍ത്താ പ്രകടനമായി(news performance)ആയി മാറിയപ്പോള്‍, വാര്‍ത്താ മാധ്യമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സംവേദന ഉപാധിയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയം ഒരു ആശയസമരമെന്നതിനു പകരം ഒരു പ്രകടനമായി (Performance) മാറി. വിവേകപൂര്‍ണ്ണമായ നയവിശദീകരണത്തേക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ ഒരു വൈറല്‍ അധിക്ഷേപം ജനശ്രദ്ധ നേടുന്നു.

A young man intensely focuses on a laptop, browsing a website with images in a modern office. The mood is focused and studious.

4. നിന്‍റെ വാക്കുകളാല്‍ നീ വിധിക്കപ്പെടും

Linguistic marketplaces‑ ഭാഷാപരമായ വിപണി എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? സമൂഹശാസ്ത്രജ്ഞനായ പിയറി ബോര്‍ദ്യു (Pierre Bourdieu) അവതരിപ്പിച്ച ആശയമാണ്. ഈ വിപണിയില്‍ ഭാഷ ഒരാള്‍ക്ക് സമൂഹത്തില്‍ ആദരവും അധികാരവും നേടിക്കൊടുക്കുന്ന ഒരു മൂലധനമാണ്. ഇത് തിരിച്ചറിയുന്നവരാണ് മനുഷ്യരെ സ്വാധീനിച്ചു അവര്‍ക്കിടയില്‍ നേതാക്കളായി ഉയര്‍ന്നു വരുന്നത്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോള്‍ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവര്‍ സംസാരിക്കുന്ന രീതി ആ സമൂഹത്തിന്‍റെ നിലവാരത്തെ നിശ്ചയിക്കുന്നു എന്ന് പറയേണ്ടി വരില്ലേ? കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തോ, പി.സി. ജോര്‍ജിനെപ്പോലെയുള്ള പൊതുപ്രവര്‍ത്തകരുടെ സംസാരത്തിലോ നമ്മള്‍ കാണുന്നത് ഈ നിലവാരത്തിന്‍റെ തകര്‍ച്ചയാണ്.


നേതാക്കള്‍ അന്തസ്സില്ലാത്ത ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ അവര്‍ ജനങ്ങളുമായി അടുക്കുകയല്ല, മറിച്ച് ജനാധിപത്യപരമായ സംവാദത്തിന്‍റെ മൂല്യം ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവിടെ ലക്ഷ്യം എതിരാളിയെ തിരുത്തലല്ല, മറിച്ച് അപമാനിക്കലാണ്. ഇത്തരത്തില്‍ ഭാഷ ഒരു പാലമാകുന്നതിന് പകരം ആയുധമായി മാറുന്നു.


5. പ്രകോപനത്തിന്‍റെ അല്‍ഗോരിതം

സോഷ്യല്‍ മീഡിയ രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് തന്നെ പ്രകോപനങ്ങള്‍ക്കും രോഷത്തിനും മുന്‍ഗണന നല്‍കിയാണ്. ക്ലിക്ക് ക്യാഷ് ആയി മാറിയപ്പോള്‍, ഒരു ക്ലിക്കിനായി എന്തും ചെയ്യുന്ന നിലവാരത്തില്‍ മറന്നു പോകുന്ന കാര്യം ആവര്‍ത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് സംസ്കാരം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നതാണ്. ഒരിക്കല്‍ 'ചിന്തിക്കാന്‍ പോലും കഴിയാത്ത' (unthinkable) കാര്യങ്ങള്‍ പിന്നീട് 'ചര്‍ച്ചാവിഷയമാവുകയും' (debatable)‑ ഒടുവില്‍ അത് 'കുഴപ്പമില്ലാതെ' (acceptable) മാറുകയും, അവസാനം 'പുള്ളി അങ്ങനാ' (expected) എന്നായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.


6. ഹൃദയത്തിന്‍റെ നിറവില്‍ നിന്ന് വായ് സംസാരിക്കുന്നു

അധിക്ഷേപങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞ ഒരു ഭാഷാസംസ്കാരം നമുക്ക് എങ്ങനെ സാധാരണമായി തോന്നുന്നു?


Desensitization: ആവര്‍ത്തിച്ച് കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ അധിക്ഷേപങ്ങള്‍ നമ്മളെ അലോസരപ്പെടുത്താതാകുന്നു.


Habituation: തുടക്കത്തിലുണ്ടാകുന്ന ആത്മസംഘര്‍ഷം പതുക്കെ ഇല്ലാതാകുന്നു.


Norm Formation: നേതാക്കളും സിനിമകളും സോഷ്യല്‍ മീഡിയയും ആവര്‍ത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത് കാണുമ്പോള്‍, അത് ശരിയാണെന്നും അതാണ് ഇന്നത്തെ രീതി എന്നും സമൂഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.


ജോര്‍ജ്ജ് ഓര്‍വെല്‍ പറഞ്ഞതുപോലെ, 'ചിന്ത ഭാഷയെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, ഭാഷയ്ക്ക് ചിന്തയെയും ദുഷിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയും.'


7. കാറ്റ് വിതച്ചു കൊടുങ്കാറ്റു കൊയ്യുമ്പോള്‍

ഈ മാറ്റത്തിന്‍റെ ഫലങ്ങള്‍ ഭയാനകമാണ്:


  • പരസ്പര വിശ്വാസം ഇല്ലാതാകുന്നു.


  • സങ്കീര്‍ണ്ണമായ വിഷയങ്ങള്‍ വെറും മുദ്രാവാക്യങ്ങളായി ചുരുങ്ങുന്നു.


  • ഭാഷ യോജിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കുന്നു.


  • വിവേകമുള്ള ശബ്ദങ്ങള്‍ ഇത്തരം പൊതുവിടങ്ങളില്‍ നിന്ന് പിന്‍വാങ്ങുന്നു.


8. നിങ്ങളുടെ വാക്ക് എപ്പോഴും കൃപയുള്ളതായും ഉപ്പിനാല്‍ രുചിവരുത്തിയതായും ഇരിക്കട്ടെ

ഭാഷയ്ക്ക് സംസ്കാരത്തെ തകര്‍ക്കാന്‍ കഴിയുമെങ്കില്‍, അതിനെ വീണ്ടെടുക്കാനും ഭാഷയ്ക്ക് സാധിക്കും. നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓരോ വാക്കും സമൂഹ നിര്മിതിയിലെ അടുക്കുകല്ലുകളാണ്.


ഭാഷയിലെ ചിന്താശൂന്യത എന്നാല്‍ നിശബ്ദതയല്ല, മറിച്ച് വിവേകമില്ലാത്ത ബഹളമാണ്. തത്ത്വചിന്തകയായ ഹന്ന ആരെന്‍ഡ് (Hannah Arendt)ഈ 'ചിന്താശൂന്യതയുടെ' അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്.


ആരെന്‍ഡിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ചിന്താശൂന്യത എന്നത് ബുദ്ധിക്കുറവല്ല, മറിച്ച് നമ്മെ മനുഷ്യരാക്കി മാറ്റുന്ന 'ആന്തരിക സംഭാഷണങ്ങളില്‍' ഏര്‍പ്പെടാനുള്ള വിമുഖതയാണ്.


അധിക്ഷേപകരമായ ആശയവിനിമയം ഒരു 'പുതിയ നോര്‍മല്‍' ആയി മാറുമ്പോള്‍, അത് നമ്മുടെ സമൂഹത്തില്‍ നാല് പ്രധാന അപകടങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു:


ക്ലീഷേകളുടെ കവചം (The Shield of the Cliché): സ്വന്തമായി ചിന്തിക്കാന്‍ മടിക്കുന്നവര്‍ ലോകത്തെ നേരിടാന്‍ 'ക്ലീഷേകളും' സ്ഥിരം പദപ്രയോഗങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് ആരെന്‍ഡ് നിരീക്ഷിച്ചു. ഒരു നേതാവ് ഒരു അധിക്ഷേപ വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുകയും പൊതുജനം അത് ഒരു തമാശയായോ 'മീം' (meme) ആയോ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍, ആ ഭാഷ ഒരു കവചമായി മാറുന്നു. അത് നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തികളുടെ ഗൗരവം തിരിച്ചറിയുന്നതില്‍ നിന്നും മറ്റുള്ളവരുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കുന്നതില്‍ നിന്നും നമ്മെ തടയുന്നു. അവിടെ നാം സംസാരിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് ആരോ റെക്കോര്‍ഡ് ചെയ്തത് പ്ലേ ചെയ്യുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്.


'പൊതുലോകത്തിന്‍റെ' തകര്‍ച്ച(The Collapse of the "Common World"): ജനാധിപത്യം നിലകൊള്ളുന്ന പൊതുവായ അടിത്തറയാണ് ഭാഷ. ചിന്താശൂന്യത പടരുമ്പോള്‍ യുക്തിക്കും സഹാനുഭൂതിക്കും സ്ഥാനമില്ലാതാകുന്നു. പകരം ബഹളങ്ങള്‍ (noise)നിറയുന്നു. പൊതുമണ്ഡലം സംഭാഷണങ്ങള്‍ക്ക് പകരം ആക്രോശങ്ങള്‍ കൊണ്ട് നിറയുമ്പോള്‍, പൗരന്മാരുടെ ഒരു സമൂഹം എന്ന നിലയില്‍ നിന്ന് നാം ഒരു 'ആള്‍ക്കൂട്ടമായി'(mob) തരംതാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു.

വിവേചനബുദ്ധിയുടെ ചോര്‍ച്ച (The Erosion of Judgment): ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാനുള്ള പ്രാഥമിക യോഗ്യത ചിന്തയാണെന്ന് ആരെന്‍ഡ് വാദിച്ചു. അധിക്ഷേപകരമായ സംസാരത്തിന് കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധയും കൈയടിയും അധികാരവും ലഭിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തില്‍, നന്മയേയും തിന്മയേയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള കൂട്ടായ ശേഷി തളര്‍ന്നുപോകുന്നു. നേതാവ് ചെയ്യുന്നു, സ്ക്രീനുകള്‍ അത് ആവര്‍ത്തിക്കുന്നുഇതോടെ 'ഇത് ശരിയാണോ?' എന്ന് ചോദിക്കാനുള്ള വ്യക്തിയുടെ ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നു.


സാധാരണവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ട തിന്മയുടെ വ്യാപനം (The Contagion of the "Banal"): ലോകത്തെ വലിയ ക്രൂരതകളെല്ലാം ചെയ്യുന്നത് രാക്ഷസരല്ല, മറിച്ച് ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കാതെ നിലവിലുള്ള രീതികളെ പിന്തുടരുന്ന 'ചിന്താശൂന്യരായ' സാധാരണ മനുഷ്യരാണെന്നതായിരുന്നു ആരെന്‍ഡിന്‍റെ ഏറ്റവും ഭീതിദമായ നിരീക്ഷണം. വാക്കാലുള്ള അക്രമങ്ങളെ സാധാരണവല്‍ക്കരിക്കുന്നതിലൂടെ, യാതൊരു വിവേചനവുമില്ലാതെ സാമൂഹിക തകര്‍ച്ചയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയെയാണ് നാം വാര്‍ത്തെടുക്കുന്നത്.


ആധുനിക കേരളത്തിന്‍റെ ഡിജിറ്റല്‍ ഇടങ്ങളിലും, സാമൂഹിക ഇടങ്ങളിലും 'ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നവന്‍' ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍, ഹന്ന ആരെന്‍ഡിന്‍റെ ഈ മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ക്ക് എന്നത്തേക്കാളും പ്രസക്തിയുണ്ട്. നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് വെറും സംസാരമര്യാദയല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യത്വപരമായ വിവേചനബുദ്ധിയാണ്.


9. വെളിച്ചമുണ്ടാകട്ടെ

നാം സംസാരിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഈ ലോകത്ത്, നാം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത് ഒരു സംവാദ സംസ്കാരമാണോ? സംസ്കാരം ഭാഷയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്നാണ് നമ്മള്‍ കരുതുന്നത്, എന്നാല്‍ പലപ്പോഴും ഭാഷയാണ് നിശബ്ദമായി നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തെ വാര്‍ത്തെടുക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഇത് രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയോ ഇന്‍ഫ്ലുവന്‍സര്‍മാരുടെയോ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല, നമ്മുടേത് കൂടിയാണ്.


ആദിയില്‍ വചനമുണ്ടായി

സാജന്‍ പാപ്പച്ചന്‍

അസ്സീസി മാസിക മേയ് 2026

Related Posts

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Add a Title

Change the text and make it your own. Click here to begin editing.

Recent Posts

bottom of page